Food in Life - Yiyecek, İçecek, Mekan ve Gastronomi Kültürü Portalı -
foodinlife.com.tr - makale / Eklenme Tarihi: 11.12.2018 17:36:20

Hijyen sadece hijyen değildir

Prof. Dr. Nezih Müftügil
Hijyen birçok kişi için sadece temizlik anlamına geliyor. Bu algının oluşmasında medyada sıklıkla gördüğümüz temizlik ürünlerinin reklamlarının etkili olduğunu sanıyorum. Bu tür ürünleri pazarlayan firmalar reklamlarında temizlik ve hijyen bağlantısına odaklanmış söylemleri sık vurguluyorlar. Sokaktaki insanlara soracak olursanız birçoğu hijyenin temizlik olduğunu söyleyeceklerdir. Yaptığım eğitimlerde “hijyen nedir” diye sorduğum zaman ben de genellikle bu cevabı alıyorum.

Hijyen sadece temizlik değildir. Hijyen, sağlıklı yaşam koşulları ve bu koşulları yerine getirmek için gerekli kuralları kapsayan geniş anlamlı bir kelimedir. İnsan sağlığını bozan ve hastalanmasına neden olan en önemli etmen bazı zararlı mikroorganizmalardır. Sağlıklı bir yaşam için bu tehlikeli mikroorganizmalarla mümkün olduğunca az temas etmemiz gerekir. İşte hijyen bunu sağlar. Hijyen kurallarına uymak bizim tehlikeli mikroorganizmalardan etkilenmemizi önler veya azaltır. Hijyeni bizi zararlı mikroorganizmalardan korunmayı öğreten bir bilim dalı olarak kabul etmeliyiz.

Temizlikle bulunduğumuz ortam ve yüzeylerdeki tehlikeli mikroorganizmaları uzaklaştırabiliriz. Bu özelliği ile temizlik şüphesiz hijyenin sağlanmasında çok önemli ve etkin bir uygulamadır. Yalnız, sadece temizlikle tüm hijyeni sağlayamayız. Gıda işletmeleri için konuşacak olursak, tehlikeli mikroorganizmalar her yerde bulunabilir ve sadece temizlikle bunları elimine edemeyiz. Örneğin, çiğ et ve tavukta bulunan zararlı mikropları temizlikle değil ancak iyi pişirerek öldürebiliriz. Çiğ et ve tavuk için iyi pişirme bir hijyen uygulamasıdır. Benzer şekilde zararlı mikropların çoğalmasını engellemek için gıdaları soğuk dolaplarda tutmak da bir iyi hijyen uygulamasıdır. Gıdayla temas eden personelin eldiven kullanması, tarihi geçmiş gıdanın kullanılmaması, mutfaklarda çiğ ve pişmiş gıdanın birbirinden ayrı tutulması, hasta olan işçinin gıda ile temasının kesilmesi gibi davranışlar gıdaları zararlı mikroorganizmaların etkisinden korumak için yapılması gereken hijyen uygulamalarıdır. Yani, bir mutfak veya pastane ortamında hijyeni temizlik yanında bazı diğer hijyen kurallarını uygulayarak sağlayabiliriz.

Hijyen kurallarına uymak bir gıda işletmesine önemli ekonomik kazanımlarda getirir. Bu hijyenin ilginç ama maalesef pek de önemsenmeyen bir tarafıdır. Hijyen kurallarına uyulması gıda güvenliğinin sağlanması yanında gıdaların daha kaliteli olması, iş kazalarının azaltılması, gıdaların kullanım süresinin artırılması, iş yeri hastalıklarının azaltılması, makina ve donanımın daha verimli kullanılması ve atıkların azaltılması gibi hususlara önemli katkı verir ve işletmenin daha ekonomik çalışmasını destekler. Örneğin; iş yerindeki depolarda “ilk giren ilk çıkar” prensibine uygun hareket etmek gıdaların daha taze halleriyle kullanılmalarını sağlar ve olabilecek atıkları azaltır. Soğuk depoların uygun sıcaklıklarda tutulması da yine gıdaların daha taze kalmasına olanak verir ve atıkları azaltır. İş yerinin temiz ve bakımlı olması, el yıkama için uygun donanımın bulunması, tuvaletlerin temiz olması işçilerin bulaşıcı hastalıklardan korunmasını ve dolayısıyla iş gücü kaybını önler. Zeminlerin temiz ve bakımlı tutulması kayma ve düşme kaynaklı iş yeri kazalarını azaltır. Makina ve donanımın temiz ve bakımlı tutulması bunların daha uzun süre ve teknik arızalar olmadan kullanılmasını sağlar ve iş kazalarının oluşumunu önler.

Dolyısıyla hijyen sadece hijyen değildir. Hijyen, gıda güvenliğini sağlama, gıda zehirlenmelerine engel olma, marka değerini koruma, yasal soruşturmalara maruz kalmama gibi yaşamsal konuları güvenceye almanın yanında gıda işletmelerine önemli ekonomik kazançlarda getirir. Hijyen kurallarına dikkat eden işletmeler bu kazancında farkındadır. Dileğimiz hijyene özen göstermeyle gelen bu ekstra kazanım konusundaki farkındalığın tüm gıda işletmelerine yayılmasıdır.
 

Yorum Ekleyin :

İçeriklere yorum ekleyebilmek için lütfen kullanıcı girişi yapın.

Yazarın diğer makaleleri